5 điều cần biết trong thời kỳ mang thai

Điều quan trọng nhất mà mẹ bầu bắt đầu làm trong thai kỳ chính là tìm hiểu về những kiến thức cần biết khi mang thai. Những kiến thức quan trọng về việc mang thai sẽ giúp mẹ đảm bảo được một thai kỳ thật an toàn v khỏe mạnh. Mời mẹ cùng tham khảo ngay 5 kiến thức cần biết trong giai đoạn mang thai sau đây.

1. Kiến thức về việc khám thai trong thai kỳ

Lần khám thai đầu tiên rất quan trọng vì đó là lúc bạn biết được tình hình thai nhi, sức khỏe của bản thân và đặc biệt là làm quen với bác sĩ khám. Người này sẽ theo bạn trong suốt các quá trình tiếp theo nữa. Vì thế một số phụ nữ mang thai thường có nhiều lo lắng cho lần khám thai này.

Trong lần khám thai đầu tiên, bạn cần chuẩn bị những vấn đề sau:

- Viết tất cả những câu hỏi về các vấn đề bạn quan tâm và mang chúng theo khi đi khám. Đề cập tới tất cả những cảm xúc của bạn, những lo lắng, băn khoăn, tất cả những vấn đề nhỏ nhặt nhất để được sự giải đáp của bác sĩ.

- Bạn cũng nên mang theo những đơn thuốc bạn đang uống, bao gồm cả những đơn thuốc sử dụng vitamin tổng hợp. Bác sĩ sẽ khuyên bạn có nên tiếp tục dùng hay không, dùng thế nào là an toàn.

- Nhìn lại lịch và ghi chú ngày đầu tiên bạn có kinh lần cuối. Bác sĩ sẽ căn cứ vào đó để ước lượng tuổi của thai nhi. Nếu bạn quên, hoặc kinh nguyệt của bạn thất thường thì bác sĩ sẽ siêu âm và biết được thai nhi đang trong giai đoạn nào.

- Dành thời gian để xem lại tiền sử bệnh tật của gia đình và chồng bạn. Nếu bạn nghi ngờ người nào trong gia đình có tiền sử bệnh thần kinh, bệnh di truyền thì nên kiểm tra lại thông tin đó. Bác sĩ sẽ hướng dẫn bạn khám nếu gia đình bạn có “vấn đề”. Bạn nên hỏi bác sĩ bất cứ điều gì bạn lo lắng.

Mục đích của lần khám thai này là giúp bạn hình dung ra được quá trình mang thai sẽ tiến diễn như thế nào. Bác sĩ cũng sẽ cung cấp thông tin cho bạn để giữ thai nhi, bản thân bạn được khỏe mạnh. Sau đó, sẽ kiểm tra cân nặng, huyết áp, nước tiểu, đo độ lớn của bụng, kiểm tra vị trí của thai nhi, nhịp tim... tìm hiểu tất cả những biến chứng mà bạn sẽ gặp phải hoặc đang lo lắng.

Kết thúc buổi khám thai, bác sĩ sẽ xem lại xem bạn đã biết được những thứ gì, giải thích cho bạn những thay đổi thông thường của cơ thể trong thai kỳ.

Khi đi khám thai chồng bạn có thể đi cùng bạn để anh ấy hiểu được sự lớn lên của thai nhi, và cần phải kiêng kị gì cho bạn.

 

Đọc ngay: 5 triệu chứng mang thai thường gặp và dễ nhận biết nhất

 

Lần khám thứ hai vào ba tháng giữa, nhằm mục đích:

- Xem thai phát triển có bình thường không?

- Cơ thể người mẹ có thích nghi tốt với thai nghén không?

- Chế độ ăn uống của người mẹ có cần phải điều chỉnh hay lưu ý gì không?

- Tiêm phòng uốn ván mũi thứ nhất.

Lần khám thai vào ba tháng cuối, nhằm mục đích:

- Xem thai có thuận không, phát triển có bình thường không?

- Có xuất hiện các nguy cơ thường gặp ở thai nghén vào ba tháng cuối không? (nhiễm độc thai nghén, rau tiền đạo, thai suy dinh dưỡng...).

- Được thông báo về dự kiến ngày sinh và nơi sinh an toàn nhất cho cả mẹ và con.

- Tiêm phòng uốn ván mũi thứ hai.

Về tâm lý và niềm mong ước, ai cũng muốn thai nghén phát triển bình thường, thuận lợi, khi sinh “được mẹ tròn con vuông”. Do đó mỗi lần khám thai nếu được cán bộ y tế kết luận là “thai nghén phát triển bình thường” thì đó sẽ là niềm vui, niềm hạnh phúc chứ tuyệt nhiên không phải để chủ quan không đi khám tiếp những lần sau, vì trong suốt quá trình thai nghén gần 280 ngày có nhiều điều bất thường, lúc này chưa xuất hiện nhưng chỉ ít lâu sau lại trở lên nguy hiểm.

Với các bà mẹ khoẻ mạnh, thai nghén phát triển bình thường không có nguy cơ thì khám ba lần định kỳ là đủ.

Ngoài ra, dù không trong lịch hẹn nhưng người mẹ cần phải đến y tế khám lại ngay mỗi khi có những dấu hiệu không bình thường như sốt, khó thở, phù nề, nhức đầu, hoa mắt, chóng mặt, ù tai, thai đạp yếu hơn... đề nghị được khám lại để kịp thời có hướng xử lý đảm bảo an toàn cho sức khoẻ cả mẹ và con, và nếu có chỉ định của bác sĩ cần tuân thủ nghiêm ngặt.

2. 09 bước khám thai và quản lý thai nghén 

STT	Tuổi thai/ Nội dung	Dưới 12 tuần	13-27 tuần	28-40 tuần	Ghi chú
1	Hỏi	Thủ tục hành chính: ngày kinh cuối Các dấu hiệu nghén. Tiền sử sản khoa. Tiền sử bệnh tật. Các dấu hiệu bất thường	Bụng to dần Thai máy lần đầu từ bao giờ? Thay đổi trong cơ thể hoặc dấu hiệu bất thường như chảy máu âm đạo	Thai máy, sụt bụng. Chú ý phát hiện triệu/chứng cơ năng Mệt mỏi, nhức đầu, mờ mắt, ù tai	Các lần khám sau xem phiếu để nắm vững chi tiết đã hỏi. Nếu cần bổ sung.
2	Khám toàn thân	Đo chiều cao, cân nặng, mạch, huyết áp có phù không? Da xanh niêm? Vú?	Đo chiều cao nhất là khám lần đầu: máu, huyết, áp, cân nặng? Da xanh nhợt? Vú?
3	Khám sản khoa	Nhìn bụng có sẹo mổ cũ? Nắn bụng (xem có đáy tử cung)	Sờ xem kích thước của tử cung. Đo bề cao tử cung. Nghe tim thai	Đo chiều cao tử cung, vòng bụng? Xác định ngôi và thế của thai nhi, tim thai?	Không khám khi thai bình thường, chỉ khám khi ra máu, đau bụng, có dấu hiệu vé bệnh phụ khoa nhưng phải tư vấn trước khi khám
4	Thử nước tiểu	(+)	(+)	(+)	Dùng que thử hoặc đốt nước tiểu
5	Tiêm VAT	Hẹn ngày	Mũi 1, mũi 2 hoặc nhắc lại	Bổ sung nếu chưa đủ mũi
6	Cung cấp viên sắưaxit Folic. Thuốc phòng sốt rét	(+)	(+)	(+)	Các lần khám sau phải kiểm tra có uống hay không, có cần hay không cần tiếp
7	Giáo dục, vệ sinh thai nghén	(+)	(+)	(+)	Dinh dưỡng, Chế độ, làm việc, tránh các yếu tố độc hại. Vệ sinh thân thể
8	Vào sổ, phiếu bảng, họp quan lý thai	(+)	(+)	(+)	Vào sổ ghi phiếu theo dõi SKBM tại nhà, lên bảng quản lý, nộp phiếu hẹn
9	Dặn dò hẹn tái khám	Hẹn ngày khám lại	Hẹn ngày khám lại	Chuẩn bị cho mẹ và con, dự kiến ngày sinh, nơi sinh	Dặn trở lại bất kỳ lúc nào nếu thấy bất thường

Việc quản lý thai nghén được thực hiện ở cơ sở y tế xã (phường) - quận (huyện và tỉnh), sẽ giúp phòng chống 5 tai biến sản khoa có thể xảy ra trong lúc chuyển dạ cũng như lúc sinh, hạn chế tối đa các biến chứng đáng tiếc xảy ra trong thai kỳ.

 

Đọc ngay: Các loại sữa tốt dành cho bà bầu giàu dưỡng chất nhất hiện nay

 

3. Cách tính tuổi thai và dự tính ngày sinh

Có nhiều cách tính tuổi thai và ngày sinh. Song cách tính thông dụng hiện nay là:

- Đếm tuần thai

Bình thường, chu kỳ mang thai là 280 ngày, tức 40 tuần.

Bạn lấy ngày đầu tiên của kỳ kinh cuối cùng, đánh dấu vào lịch, xem nó vào ngày thứ mấy trong tuần, thứ 3 chẳng hạn. Sau đó, bạn đếm đủ 40 lần thứ 3, đó chính là ngày dự sinh.

- Quy tắc 9 tháng 10 ngày

Lấy ngày đầu tiên của kỳ kinh cuối cùng, đếm đến tháng thứ 9 rồi cộng thêm 10 ngày.

Ví dụ: Ngày đầu kỳ kinh cuối cùng của bạn là 1/1 thì ngày dự kiến sinh là 11/10.

Biết được ngày sinh của bé là điều rất quan trọng để phụ nữ mang thai chuẩn bị. Nhưng cũng cần lưu ý đây chỉ là dự tính, vì việc mang thai bình thường có thể thay đổi từ 38 đến 42 tuần, có nghĩa sự chênh nhau khoảng 2 tuần là bình thường. Trên thực tế, một nửa số trẻ sinh sớm hơn mười ngày hoặc sau mười ngày so với dự tính.

Nếu như biết chắc ngày thụ thai hay ngày trứng rụng thì tuổi thai được tính từ ngày đó. Nhưng nhiều người kinh nguyệt không đều hoặc không tính được

ngày trứng rụng thì cách tính tuổi thai phải dựa vào ngày đầu của lần kinh cuối cùng hoặc siêu âm.

- Dựa vào ngày thấy kinh lần cuối trước khi có thai

Kể từ ngày thấy kinh lần cuối tới ngày sinh thì người mẹ mang thai được kể là 280 ngày (9 tháng 10 ngày hay 40 tuần theo tháng âm lịch 30 ngày).

Công thức tính ngày dự sinh suy ra tuổi thai theo 280 ngày như sau:

Ngày: + 7

Tháng: - 3 (hoặc + 9)

Năm: + 1

Ví dụ: ngày tháng của kỳ kinh cuối là mồng ba tháng 4

Tính ngày: 3 + 7 = 10

Tính tháng: 4-3 = 1

Ngày tháng sinh sẽ là ngày 10 tháng 1 năm sau.

Nếu ngày tháng của kỳ kinh cuối là mồng ba tháng 2 thì:

Ngày sinh là 3 + 7 = 10

Tháng sinh sẽ là 2 + 9 = 11

Ngày tháng sinh của bé sẽ là ngày 10 tháng 11

- Đo chiều cao tử cung

Điểm mốc 1: từ bò trên khớp vệ

Điểm mốc 2: đáy tử cung là ranh giới phần rắn của thai với phần mềm của ruột (tử cung lớn lên về phía rốn).

Vào tháng thứ 1: thai nấp sau xương vệ

Vào tháng thứ 2: nhô cao bằng 1/4 đường rốn - vệ (khoảng 4cm)

Vào tháng thứ 3: tử cung cao bằng 1/2 đường rốn - vệ (khoảng 8cm)

Vào tháng thứ 4: tử cung cao bằng 3/4 đường rốn - vệ

Vào tháng thứ 5: tử cung ngang rốn

Vào tháng thứ 6: tử cung cao khoảng 20cm

Vào tháng thứ 7: tử cung ngang bằng 1/2 đường rốn - ức (khoảng 28cm)

Vào tháng thứ 9: tử cung cao khoảng 32cm.

Từ cách tính trên, Bartholomen đã đưa ra công thức tính tuổi thai (luật phần tư của Bartholomen):

Thời gian mang thai (tháng) = (chiều cao tử cung/4) + 1

Ví dụ: đo tử cung cao 20cm thì thai ở tháng thứ 6.

- Dựa vào siêu âm:

- Qua siêu âm đo chiều dài đầu mông (CRL: Crown Rump Length)

Công thức: Tuổi thai (tuần) = CRL (cm) + 6,5

Ví dụ: chiều dài đầu mông 3,5cm tuổi thai sẽ là: 3,5 + 6,5 = 10 (tuần)

- Dựa vào đường kính lưỡng đỉnh

Số đo qua siêu âm nơi lớn nhất từ trán ra gáy thai nhi.

- Dựa theo chiều dài xương đùi

Siêu âm là phương pháp tiện lợi để tính tuổi thai. Tuy nhiên, không có là gì tuyệt đối. cả những số đo và công thức trên sẽ ít làm ta thoả mãn, nhất là thai nhi ở tuần thứ 34 trở đi. Đó là chưa kể những thai nhi phát triển bất thường, chẩn đoán còn khó hơn nhiều.

4. Khi nào nên uống sữa bầu?

Sữa bầu mang lại những giá trị dinh dưỡng nhằm giúp tăng cường sức khỏe của mẹ bầu, cũng như hỗ trợ sự hình thành và phát triển của thai nhi. Đa số các dòng sữa bầu hiện nay đều có hệ dưỡng chất dồi dào và cần thiết như Canxi, Sắt, Photpho, chất xơ, các vitamin và khoáng chất,...

Vậy khi nào nên bắt đầu uống sữa bầu? Thời điểm thích hợp để uống sữa bầu là ngay từ khi mẹ biết tin mình đã mang thai. Bởi vì, uống sữa bầu ngay từ đầu thai kỳ sẽ giúp mẹ được bổ sung dinh dưỡng quan trọng, giúp hỗ trợ "đắc lực" cho sự hình thành và phát triển của thai nhi. 

Đồng thời, trong giai đoạn thai nghén, mẹ bầu không ăn được nhiều nên việc bổ sung sữa bầu chính là biện pháp đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ cho cả thai kỳ. Ngoài ra, những dưỡng chất có trong sữa bầu cũng giúp tăng cường sức đề kháng, cũng như ngăn ngừa nguy cơ các bệnh dễ xảy ra trong thai kỳ.

Sau khi sinh, mẹ bầu vẫn nên tiếp tục uống sữa để có nguồn dinh dưỡng tối đa giúp mẹ hồi phụ nhanh chóng, cũng như nâng cao chất lượng sữa mẹ tốt nhất cho bé. với hệ dinh dưỡng đa dạng có trong sữa bầu sẽ gián tiếp giúp tăng cường khả năng trí não của bé, giúp bé thông minh hơn mỗi ngày.

5. Các loại sữa bầu tốt nhất hiện nay

Hiện nay, trên thị trường có nhiều dòng sản phẩm sữa bầu với những công dụng và thành phần dinh dưỡng khác nhau. Trong đó, 3 loại sữa đang được nhiều mẹ bầu ưa chuộng là Dielac Mama Gold, Anmum Materna và Frisomum Gold.

Sữa bầu Dielac Mama Gold

Ứng viên đầu tiên chính là sản phẩm sữa bầu tốt nhất hiện nay của thương hiệu Vinamilk. Với hương vị Vani thơm ngon, dễ uống, sữa Dielac Mama Gold đang dần tạo trở thành sản phẩm được yêu thích nhất của các bà bầu.

Không chỉ có hương vị dễ uống mà sữa Dielac Mama Gold còn có hệ dưỡng chất vô cùng dồi dào. Trong đó, hệ chất xơ tiêu hóa SC - FOS giúp hỗ trợ hệ tiêu hóa của bà bầu luôn khỏe mạnh, giúp nhuận tràng và giảm tình trạng táo bón thường gặp ở bà bầu hiệu quả. 

Các vitamin và khoáng chất cần thiết sẽ đóng vai trò tăng cường sức đề kháng của bà bầu và hỗ trợ sự phát triển trí não và thể lực của thai nhi một cách vượt trội.

Sữa bầu Anmum Materna

Anmum Materna là dòng sữa bầu của thương hiệu Anmum. Điểm nổi bật của dòng sữa này là hệ dưỡng chất GA - CONNEX. GA - CONNEX bao gồm các thành phần cấu tạo nên mô não sẽ giúp hỗ trợ hệ thần kinh của thai nhi phát triển, tăng khả năng ghi nhớ và học hỏi của trẻ sau này.

Ngoài ra, Anmum Materna còn có hệ chất xơ tiêu hóa Probiotic giúp tăng khả năng hấp thu các dưỡng chất có lợi cho mẹ và ngăn ngừa tình trạng táo bón trong suốt giai đoạn mang thai.

Sữa bầu Frisomum Gold

Sữa Frisomum Gold cũng thuộc các dòng sữa bầu tốt nhất hiện nay của Friso. Với công thức DualCare+, Frisomum Gold mang lại nguồn dinh dưỡng thiết yếu cho sức khỏe của mẹ bầu, cũng như đáp ứng nền tảng vững chắc cho sự phát triển của bé.

Công thức DualCare+ bao gồm những dưỡng chất như Magie, Canxi, Sắt, Photpho,... giúp tăng cường sức đề kháng của bà bầu, bảo vệ bà bầu tốt nhất trong suốt thai kỳ. DHA, AA, Cholin, I - ốt,... sẽ giúp nâng cao khả năng ghi nhớ và tư duy của trẻ sau này.