Sữa mẹ - Sữa cho trẻ sơ sinh từ 0 - 6 tháng tuổi tốt nhất

Theo các chuyên gia, sữa mẹ là sữa cho trẻ sơ sinh từ 0 - 6 tháng tuổi tốt nhất hiện nay, tuy nhiên ba mẹ đã biết lợi ích của sữa mẹ? Những thông tin liên quan đến sữa mẹ và sức khỏe của con yêu là những điều được chúng tôi chia sẻ sau đây. Mời ba mẹ cùng tìm hiểu nhé!

Tình trạng tiết sữa của mẹ sau khi sinh trẻ

- Sữa cho bé sơ sinh 6 tháng tuổi được tiết ra trong vòng 12 ngày sau khi sinh được gọi là “sữa non”; sữa được tiết ra trong khoảng 13- 30 ngày sau khi sinh được gọi là “sữa đầu cữ bú”; sữa được tiết trong khoảng 2- 9 tháng sau khi sinh được gọi là “sữa trưởng thành” và sữa tiết trong khoảng từ 10-20 tháng sau khi sinh được gọi là “sữa cuối cữ bú”.

- Lượng tiết sữa: Từ tháng thứ 4 sau khi sinh thì lượng sữa tiết ra tăng dần. Ở người mẹ khỏe mạnh thì bắt đầu từ ngày thứ hai sau khi sinh đã có thể tiết khoảng 10ml sữa, từ ngày thứ 4-5 thì có trên 300ml, sau hai tuần thì mỗi ngày có thể tiết 500ml sữa; kể từ tháng thứ hai, mỗi ngày tiết được khoảng 700ml; sau 4 tháng thì mỗi ngày có thể tiết từ 800-900ml.

- Thành phần dinh dưỡng trong sữa mẹ: Protein có trong sữa non khá nhiều, chất béo ít; hàm lượng chất béo trong sữa đầu cữ bú khá cao, còn protein và các muối vô cơ giảm dần; các thành phần dinh dưỡng trong sữa trường thành khá ổn định.

Sữa non - Sữa cho trẻ 6 tháng tuổi

Sữa non là sữa bắt đầu được sinh ra khi mang thai ở tháng thứ 7 và được tiết ra trong vòng 5 ngày sau khi trẻ sinh ra. Sữa non có màu vàng sậm và lượng ít. Lượng chất béo trong sữa non thì ít hơn so với sữa trường thành, tuy nhiên lại chứa nhiều protein, vitamin tan trong mỡ và các chất vô cơ.

Ưu điểm của việc cho bú sữa non nằm ở globulin miễn dịch có trong sữa non, là thức ăn tốt nhất mà bé vừa chào đời cần để có thể bảo vệ bé trước sự lây truyền của vi khuẩn và virus gây bệnh.

Ngoài ra, trong sữa non còn có chứa lượng lớn kháng thể và tế bào bạch cầu, chính là chiếc ô bảo vệ cho bé chống lại các bệnh tật.

Trong sữa non cũng có chứa những nguyên tố vi lượng mà bé không thể thiếu như sắt, đồng, kẽm... Những nguyên tố vi lượng này rất có lợi cho dinh dưỡng và sự phát triển khỏe mạnh của trẻ sơ sinh, do đó sữa non có hai tác dụng song song là cung cấp dinh dưỡng và miễn dịch. Mặc dù lượng sữa non ít nhưng thông thường như thế là đủ cho bé rồi.

Nuôi trẻ sơ sinh bằng sữa mẹ có ưu điểm gì?

Ngày nay, trên cả thế giới đều đề xướng việc nuôi con bằng sữa mẹ, nhưng nuôi con bằng sữa mẹ có lợi như thế nào, dưới đây là những ưu điểm của nuôi con bằng sữa mẹ trên ba phương diện: đối với bé, đối với người mẹ và đối với gia đình.

Đối với bé:

• Sữa mẹ là thực phẩm dinh dưỡng tốt nhất cho bé. Trong sữa mẹ có chứa tất cả các chất dinh dưỡng cần cho sự phát triển của bé, bao gồm đường, protein, chất béo, vitamin và khoáng chất.
• Bảo vệ bé không bị ốm. Trong sữa mẹ, đặc biệt là trong sữa non có chứa nhiều kháng thế IgG có thể khiến cơ thể có được chức năng miễn dịch bẩm sinh đối với các bệnh truyền nhiễm, đồng thời trong sữa mẹ cũng có chứa nhiều IgA có thể bảo vệ dạ dày, đường ruột của bé không bị các tế bào xâm hại.
• Tỉ lệ thành phần dinh dưỡng trong sữa mẹ phù hợp với bé, dễ tiêu hóa và hấp thụ, ví dụ như protein sữa.
• Nhiệt độ sữa mẹ tương đương với cơ thể người, thích hợp cho bé bú.
• Bằng việc nuôi con bằng sữa mẹ có thể tăng cường tình cảm giữa mẹ và con, tốt cho sự phát triển thần kinh của bé.
• Khi nuôi con bằng sữa, quan sát bé kỹ hơn thì có thể phát hiện ra sớm một số bệnh của bé.

Đối với người mẹ:

• Cho bé bú sữa mẹ ngay sau khi vừa sinh có thể thúc đẩy tử cung co lại, từ đó có thể giảm việc xuất huyết sau khi sinh.
• Khi nuôi con bằng sữa mẹ, thông qua việc bé bú sữa mẹ có thể khiến đồi não dưới và thùy não bị kích thích có tính phản xạ, tiết ra chất kích đẻ, khiến thúc đẩy tử cung hồi phục, giảm lượng sản dịch.
• Khi nuôi con bằng sữa mẹ, việc kích thích đầu ti người mẹ sẽ khiến thùy nào tiết ra chất kích thích tiết sữa, tốt cho việc tiết sữa
• Nuôi con bằng sữa mẹ có thể khống chế việc rụng trứng, làm chậm kỳ kinh, tốt cho việc hồi phục sức khỏe và kế hoạch sinh đẻ của người mẹ.
• Việc mất kinh trong thời gian cho con bú có thể có tác dụng điều trị đối với chứng lạc nội mạc tử cung và giảm bớt khả năng bị ung thư tuyến sữa và ung thư nội mạc tử cung.
• Nuôi con bằng sữa khiến cho người mẹ được an ủi, hài lòng và tốt cho hồi phục sức khỏe.
• Đối với gia đình: sữa mẹ vô trùng, kinh tế, vệ sinh và có thể tiết kiệm được chi phí.

Hướng dẫn mẹ cách cho trẻ sơ sinh từ 0 - 6 tháng tuổi bú sữa

Sự ra đời của đứa trẻ sẽ đểm lại niềm vui rất lớn cho những ông bố, bà mẹ trẻ; tuy nhiên nhìn thấy cơ thể em bé mềm mại như bông thì lại không biết nên bế bé thế nào để khỏi lọt tay. Vì thế xin giới thiệu vài cách bế em bé như sau:

- Cách bế ôm: Đưa đầu bé lên, đặt vào hốc khuỷu tay, sau đó một tay ôm lấy phần mông ngoài của bé, một tay ôm lấy phần mông trong của bé rồi bế lên là được. Đây là cách bế bé thường dùng nhất.

- Cách bế ngồi: Dùng một tay đỡ đầu bé, một tay đỡ phần cẳng chân bé sao cho phần mông bé đặt lên hai đùi mẹ, khiến cho mặt bé và mẹ đối diện với nhau, phần thân trên của bé với đùi mẹ tạo thành một góc nhất định nhưng không được quá thẳng.

- Cách bế nghiêng: Cách bế này dùng khi gội đầu cho bé. Dùng một tay đỡ đầu bé, tay kia đỡ hai chân bé, đưa bé nghiêng sang bên dưới nách mẹ sao cho phần hốc tay của tay đỡ đầu bé có thể kẹp lấy phần mông bé (dùng sức của khuỷu tay), tay kia có thể dùng để gội đầu cho bé hoặc làm các việc chăm sóc khác.

- Cách bế thẳng: Dùng để giúp bé ợ hơi sau khi bú mẹ. Lấy hai tay ôm lấy bé, một tay đỡ phần gáy bé, tay kia đỡ phần mông bé, sao cho người bé thẳng và tựa vào vai mẹ, sau đó dùng tay đỡ đầu bé vỗ nhẹ trên lưng bé.

Nguyên tắc dùng thuốc khi đang trong thời kỳ cho trẻ sơ sinh bú

1. Không được tự ý uống thuốc

Tất cả các loại thuốc đều có hai mặt, mặt lợi là điều trị bệnh và mặt hại là có thể có một số tác dụng phụ, vì thế người mẹ đang cho con bú, tốt nhất nên thận trọng khi dùng thuốc. Cách tốt nhất là khi cần dùng thuốc, nên hỏi ý kiến của bác sĩ sản khoa trước chứ không nên tự tiện dùng. Thuốc mà có thể dùng hoặc không thì tốt nhất không nên dùng.

2. Chọn lựa loại thuốc chính xác, không được tùy tiện bỏ cho bú sữa dở chừng.

Ngoài một số thuốc cấm dùng khi đang trong thời gian cho con bú, thì có rất nhiều loại thuốc có thể dùng được, tuy nhiên loại thuốc nào cũng có thể đi vào sữa dù ít hay nhiều. Vì vậy, ngoài việc lựa chọn thuốc hiệu quả, thời gian dùng ngắn, tác dụng phụ ít và liều dùng phù hợp, thì nên cố gắng lựa chọn loại thuốc không phân tán hoặc phân tán ít vào sữa.

3. Điều chỉnh thời gian uống thuốc và bú sữa

Để giảm bớt lượng thuốc bẻ hút vào, người mẹ nên điều chỉnh thời gian uống thuốc và thời gian cho bé bú, có thể là sau khi cho bé bú thì uống thuốc, đồng thời cố gắng kéo dài thời gian đến lần bú tiếp theo, ít nhất là cách 4 tiếng để cho thuốc được chuyển hóa trong cơ thể mẹ và đào thải ra ngoài, khiến cho nồng độ thuốc trong sữa ít nhất. Khi người mẹ cần dùng thuốc trong thời gian dài, thì nên kiểm tra nồng độ thuốc trong máu của em bé, khi vượt quá nồng độ có thể chịu đựng của em bé thì nên nhanh chóng ngừng cho bú.

4. Không được dùng thuốc đông y

Những người mới làm mẹ thường thiếu khí huyết, khí huyết không lưu thông, có một số thuốc đông y có tác dụng bổ âm dưỡng huyết, lưu thông khí huyết, có thể tăng cường thể chất khiến tử cung hồi phục nhanh và phòng tránh nhiễm trùng đường sinh sản sau khi sinh. Tuy nhiên có một số thuốc có thể đi vào sữa hoặc đẩy sữa về. Vì vậy, không nên uống thuốc đông y bừa bãi.

5. Quan sát kỹ phản ứng của em bé

Khi người mẹ uống thuốc thì cần quan sát kỹ phản ứng của em bé, đặc biệt là khi dùng những loại thuốc được cảnh báo cần thận trọng, để có thể phát hiện sớm những phản ứng không tốt với thuốc, khi đó nên dừng dùng thuốc ngay hoặc đổi dùng sang loại thuốc khác. Ví dụ khi dùng penixilin thì nên để ý xem bé có bị nổi mụn hay không; khi dùng clindamycin thì quan sát xem bé có bị tiêu chảy hay không...

Sữa không đủ cho trẻ sơ sinh thì làm thế nào?

Người mẹ nuôi dưỡng con là một việc lớn lao. Đa số các bà mẹ đều nói rằng sau khi sinh, lượng sữa của mình đù để nuôi em bé, nhưng cũng có một số bà mẹ cảm thấy buồn chán vì lượng sữa của mình không đủ, và lo lắng rằng sữa sẽ không đù cho em bé bú, thực ra sự lo lắng này là thừa và càng lo lắng thì càng bị thiếu sữa.

Trước hết cần tự tin với việc nuôi con bằng sữa, để bé bú mẹ sớm, mở sữa sớm và dạy cho người mẹ biết cách cho con bú một cách chính xác và hiệu quả. Liên tục cho bú và hút sạch bầu sữa có thể tạo được quá trình bú sữa tốt hơn và nhanh hơn.

Tiếp đó, cần đảm bảo ngủ và nghỉ ngơi đầy đủ, giữ cho tinh thần thoải mái thì sẽ tốt cho việc tiết sữa.

Thứ ba, người mẹ cần đảm bảo cân bằng dinh dưỡng bằng cách ăn uống đủ chất, uống nhiều canh, sẽ có thể tăng lượng tiết sữa.

Thứ tư, có thể hầm móng giò với thuốc đông y (đẳng sâm, mục thông, tê tê, sa uyển tử... ) để tăng tiết sữa.

Thứ năm, có thể dụng châm cứu các huyệt vị.

Thứ sáu, có thể uống một sổ loại thuốc có thành phần đông y.

Ngoài ra, sự động viên, quan tâm của gia đình, bạn bè cũng có tác dụng rất quan trọng. Chắc chắn rằng những cách này có thể cải thiện được tình trạng sữa không đủ cho các bà mẹ.

Tuy nhiên nếu tình trạng không đủ sữa vẫn tiếp diễn thì mẹ nên lựa chọn một loại sữa khác có công thức gần giống với sữa mẹ để bổ sung cho con trong thời kì sơ sinh. Đó có thể là sữa đặc, sữa pha sẵn hoặc sữa công thức. Hiện nay, có nhiều thương hiệu sữa uy tín có các dòng sữa cho trẻ sơ sinh với những dưỡng chất vàng quan trọng như Vinamilk, Abbott, Nutifood...

Hiện nay, theo các chuyên gia dinh dưỡng, sữa bột công thức là lựa chọn hàng đầu của các bà mẹ bỉm sữa, nó được xem là sữa cho trẻ sơ sinh từ 0 - 6 tháng tuổi tốt nhất sau sữa mẹ. Vì thế, nếu các mẹ gặp phải tình trạng thiếu sữa thì hãy lựa chọn sữa công thức cho con yêu mình.

Chúng tôi vừa chia sẻ cho các mẹ những thông tin có liên quan đến sữa mẹ - sữa cho trẻ 6 tháng tuổi, phương pháp cho con bú, làm sao cho con bú khi sử dụng thuốc,... Chúc các mẹ nuôi con khỏe mạnh!

Cảm ơn các mẹ đã đọc bài viết "Sữa mẹ - sữa cho trẻ sơ sinh từ 0 - 6 tháng tuổi tốt nhất".